Agnieszka Radwańska: – Oczywiście. Za każdym razem, gdy dostaję zaproszenie tu na granie, cieszę się ogromnie, jakby to był praktycznie pierwszy raz. Zawsze, jak się tu wraca, są nowe emocje. Wiadomo troszkę już z innej perspektywy, ale jednak jest to tak historyczny turniej, więc raduję się tak samo.
I też ta wspaniała historia, tak miła polskim kibicom, że tym razem w turnieju legend utworzy pani deblową parę z nasza Karoliną, czyli Caroline Wozniacki. Proszę zdradzić trochę kulisów, kiedy zaczęłyście się dogadywać i jak ten cały proces wyglądał?
– Jest tak, że zawsze można zwrócić się z prośbą odnośnie tego, z kim chciałoby się grać, ale tak naprawdę odgórnie jest nam narzucane kto z kim gra. Więc nie jest tak, że wszystkie zaproszone zawodniczki mogą się dogadać między sobą. W każdym razie obie zrobiłyśmy taki request, ja i Karolina, względem siebie, że chcemy ze sobą grać. Przy czym wcześniej, podobnie jak inni, ja już też tak robiłam, ale za bardzo nie brano tego pod uwagę i wówczas miałam zupełnie inne partnerki. Już wcześniej chciałyśmy grać ze sobą, ale byłyśmy rozdzielane. W tym roku się udało, któregoś dnia dostałyśmy maila z potwierdzeniem naszej pary, z czego bardzo się cieszę. Dowiedziałyśmy się niedawno, bo dosłownie kilka dni temu. No cóż, jak tylko będzie okazja, to chwilę potrenujemy, ale tutaj każda z nas ma też trochę obowiązków. Karolina dużo udziela się w telewizji, co też pochłania jej czas, z kolei ja jestem na Wimbledonie z Magdą plus mam też inne rzeczy, więc bardziej wszystko dzieje się na spontanie. Jeśli będziemy mogły w tygodniu, to jeszcze sobie pogramy. Jedyne, co już mamy ustalone, to która gdzie gra, czy na forhendzie, czy na bekhendzie. To jest jedyne, co mamy dopracowane (śmiech).
To zdradźmy od razu, bez niespodzianki.
– Karolina oczywiście na bekhendzie, wiadomo mistrzyni pod tym względem, więc ja na forhendzie.
W końcu może osoby decyzyjne zrozumiały, że to trochę polska historia, która pisze się sama, tylko w końcu trzeba ją przystemplować.
– Myślę, że tak. Tym bardziej, że przecież nie będziemy grały ze sobą po raz enty, tylko to będzie nasz pierwszy raz. Szczerze mówiąc nie do końca wiem, czym się tutaj sugerują, bo od kilku lat z kolei było wiele par stałych. Dziwię się, że w tym roku nie ma takiej pary, jak Martina Hingis – Kim Clijsters, które nie były odseparowane i notorycznie wygrywały. Wiem, że nieraz było troszkę zapytań, czemu one zawsze grają razem, skoro cały czas wygrywają. Przecież można jakoś pomieszać i coś zmienić. Powtarzana była też na przykład para Robson – Hantuchova. W tym roku wiem, że jest zamiana, więc szczerze mówiąc nie mam pojęcia. Trzeba byłoby się kogoś z góry zapytać, kto paruje i jak to wygląda. Ja co roku miałam inną partnerkę, wreszcie po latach starań udało się z Karoliną.
W poniedziałek wszyscy żyliśmy meczem Mai Chwalińskiej. Gdyby człowiek nawet chciał wymyślić najbardziej dramatyczny scenariusz, to chyba nie wpadłby na to, że kontuzja przytrafi się przy piłce meczowej, potem dojdą kolejne problemy i wszystko posypie się niczym domek z kart. Arcytrudna sytuacja do zaakceptowania.
– Tak. Ten mecz pokazuje, jak brutalnym sportem też mentalnie jest tenis. Tak naprawdę wszystko szło w dobrym kierunku, już praktycznie był koniec, ale jak to się mówi: nie ma końca dopóki nie poda się ręki. Maja później sama mówiła, że był to mecz sprowadzający się do walki samej ze sobą. Ze swoim stresem, z emocjami.
– Te skurcze wynikają nie z tego, że była nieprzygotowana fizycznie, tylko z tego, że ten stres po największym sukcesie jednak teraz będzie jej bardziej towarzyszył. Teraz wszyscy patrzą, teraz wszyscy oczekują, wszyscy oglądają, a to wcale nie jest takie proste. Do tego każda przeciwniczka chce cię dorwać i ograć, a same oczekiwania też są większe. Za tym rośnie presja otoczenia, ale też związana z tym, że samemu trochę się ją wywołuje, bo chce się wygrywać i wymaga od siebie więcej.
– Więc myślę, że tutaj przede wszystkim była walka najbardziej za sobą, z tym pierwszym meczem, który następował po tak niesamowitym sukcesie w Paryżu. Uważam, że do tej sytuacji Maja musi się trochę przyzwyczaić i troszkę z tym zapoznać, jak to jest wychodzić na korty jako ta w większości już faworytka. Bo jednak będąc 21. w rankingu wiele razy będzie w tej roli, grając z niżej notowanymi zawodniczkami. Myślę, że to jest pierwsze przytarcie i premierowa styczność z taką właśnie sytuacją. Nie jest to łatwe, naprawdę niełatwe, zatem wchodzi się w proces. Będzie on trwał pewnie kilka tygodni lub miesięcy, gdzie Maja będzie w takiej wymagającej sytuacji, ale taki jest sport, gdy przychodzą momenty, gdzie faktycznie walczy się nawet bardziej z sobą niż z przeciwnikiem.
Samo życie Mai wywróciło się teraz o 180 stopni, ale właśnie doszła też nowa rzeczywistość w kwestii spojrzenia. Tysiące osób dotąd patrzyło na jej mecze niejako przy okazji, a po Paryżu w jednej sekundzie zaistniała taka sytuacja, że teraz wszyscy oczekują powtarzalności. Tu i teraz.
– Dokładnie tak. A taki jest też tenis, że absolutnie wszystko może się wydarzyć, a zdaniem wielu – jak to się mówi – ktoś jest tak dobry, jak jego ostatni mecz. Troszkę już zapominamy co było, tylko już oczekujemy więcej, a to nie jest takie proste, że jak jest pierwszy sukces, to potem będzie łatwiej. Wręcz przeciwnie, będzie trudniej i mam nadzieję, że Maja z tego też zdaje sobie sprawę i wszyscy dookoła. Tym bardziej, że mamy wiadomo inne nawierzchnie, według mnie Maja chyba najlepiej radzi sobie na ziemi, gdzie staje się naprawdę bardzo niewygodną przeciwniczką, zmieniającą rytm, zwalniającą i grającą naprawdę bardzo, bardzo sprytny tenis. Na pewno na innych nawierzchniach będzie jej trochę trudniej, tego nie da się ukryć, ale cóż… Dla niej to będzie taki naprawdę czelendżowy rok, ponieważ po raz pierwszy będzie grała wszystkie większe turnieje, gdzie już są inne przeciwniczki. Więc już od samego początku rywalizuje się z zawodniczkami z pierwszej siedemdziesiątki, a wcześniej nie miała takiej możliwości. Naprawdę ciężkie zadanie przed nią, ciężkie pół roku do końca sezonu. Sama jestem ciekawa, jak sobie poradzi, ale myślę, że ona sobie zdaje z tego sprawę. Rozmawiając z nią też widzę, że stąpa mocno po ziemi i jeżeli będzie dalej robić swoje i skupi się na swoim tenisie, na sobie, to będzie okay, ale to na pewno teraz nie będzie dla niej łatwe.
Fakt, że jest zawodniczką po przejściach, naznaczoną kontuzjami i mającą za sobą wygraną walkę z depresją, sądzę że wzmacnia życiowo, więc jest na czym budować bazę i optymizm. Pytanie brzmi, zresztą sam starałem się wyrobić sobie opinię w ostatnim czasie, jaki plan z myślą o Wimbledonie mógł być najwłaściwszy. Wiemy, że czekali na dziką kartę i ta decyzja wiele determinowała. Ponadto była po wyczerpującym turnieju w Paryżu, gdzie jej organizm został tak mocno obciążony. Według pani dobrze postąpiono, stawiając na regenerację organizmu i skupiając się na głównej drabince, czy lepszym rozwiązaniem było szukanie last minute ogrania na trawie? A może to trochę taka uniwersytecka debata?
– Zawsze mądry Polak po szkodzie i można by gdybać, przeważając szalę na wiele aspektów. Na pewno potrzebowała przerwy po takim wyczerpującym fizycznie i mentalnie turnieju. Przede wszystkim mentalnie, bo jednak zagrać 10 meczów z rzędu na takim poziomie, na tej intensywności, to jest wyzwanie. Poza tym po raz pierwszy wychodziła na kort na takim turnieju tyle razy, ile to musiało kosztować ją emocji. Faktycznie można by gdybać, czy nie zagrać turnieju przed, ale z drugiej strony czy byłaby na takie coś zregenerowana? Tego nie wiem i myślę, że pewnie byłoby ciężko. Tym bardziej, że to jest jej pierwszy taki sukces, przez co kosztował ją znacznie więcej, bo nie przechodziła tego nigdy.
– Można gdybać, ale z drugiej strony wiem, że człowiek nie regeneruje się w 3-4 dni po takim sukcesie i po takich 3 tygodniach w Paryżu. Myślę, że to jest tak naprawdę kolejne doświadczenie, z którego na pewno będzie wyciągać wnioski. Osobiście nie jestem zwolenniczką gdybania. Może faktycznie, gdyby to była troszkę inna sytuacja i byłaby w takiej wcześniej, wtedy można by było wprowadzić inny wariant, ale podkreślam, że na regenerację potrzeba więcej czasu. I kto wie, czy gdyby wcześniej rozegrała turniej i nie zregenerowała się do końca, to być może w jeszcze gorszym stanie przyjechałaby do Londynu. Ja jestem raczej z tych, która woli coś nie dograć, a być świeżym mentalnie i z głową głodną tenisa niż być przebodźcowanym i przetrenowanym, bo na siłę, bo trzeba zagrać mecz.
I gdyby tak zrobili, to przy kontuzji w takim momencie na pewno wyrzucaliby sobie, po co zdecydowali się na grę przed Wimbledonem.
– Absolutnie tak. Więc ja bym tutaj mniej rozważała to, czy trzeba było grać wcześniej czy nie, a bardziej zwracała uwagę na to, że teraz musi sobie poradzić z presją, z którą jeszcze nie miała do czynienia. Jest 21. na świecie i teraz każdy na nią patrzy. Powiem jeszcze tak: gdyby wcześniej zagrała, to pewnie by jej pomogło z wgraniem się w trawę, ale jeżeli chodzi o samą głowę i brak tego odpoczynku, to nie.
– Pojawił się za to w tygodniu przed główną drabinką mecz pokazowy, w którym Maja zagrała z Magdą. I fajnie, że do tego doszło, bo chciała takiego spotkania na serio, tego samego chciała Magda, bo uciekł jej turniej w Nottingham. Dla Mai, z jej tenisem, potrzeba więcej treningu na trawie i więcej czasu, żeby się wgrać, bo chyba do końca nie jest jej fanką. Niestety przejście z jednego kortu na drugi jest bardzo ciężkie, ponieważ czasu jest bardzo mało. A po takim sukcesie, jaki miała Maja, najważniejszy był przede wszystkim odpoczynek. To był priorytet, przez co zabrakło tygodni, by spokojniej potrenować. Po tym maratonie w Paryżu ja naprawdę nie dziwię się, że chciała tu przyjechać świeża, zregenerowana i w takiej formie próbować zrobić wynik.
Mówimy, że w tą całą trudność Maja dopiero wchodzi. Natomiast to wszystko, ten cały aspekt obciążeń mentalnych, jak w soczewce skupia na sobie Iga Świątek. Dla niektórych nie jest to do zrozumienia, że zawodnik już tak utytułowany i na takim poziomie, umiejący tak wiele, nie jest w stanie czerpać ze swojego skarbca doświadczeń. Wszyscy znów chcieliby widzieć Igę w trybie, gdy już swoim wejściem na kort deprymowała rywalki. A tu mamy taką oto sytuację, że ona dziś dźwiga taki ciężar, który po prostu zaczął ją przytłaczać.
– W pełni się zgadzam. To pokazuje, jak ciężkim mentalnie sportem jest tenis, gdzie nie ma czasu na odpoczynek. Nie ma czasu, żeby się do końca zregenerować, ani na trening w ciągu sezonu, bo cały czas są turnieje, każdy chce grać największe Szlemy i największe tysięczniki. Turniej za turniejem, oczekiwania są z każdej strony i przykład Igi pokazuje, jak to jest ciężkie. I Iga już od wielu, wielu lat dźwiga ten ciężar, który Maja zaczęła podnosić dopiero teraz. Jednocześnie mam też nadzieję, że sukces Mai pomoże Idze pod takim względem, że uwaga trochę się rozproszy. Bo nie da się ukryć, że jeżeli mówimy o tenisie, to od lat jest tylko Iga, Iga, a potem dopiero wszyscy inni. Tak już jest, kiedy jest się w czołówce i to od lat tej ścisłej i wygrywa Wielkie Szlemy. W tym sensie to jest oczywista sprawa, ale z drugiej strony to jest to bardzo ciężkie, bo co by nie zrobiła, od razu jest na pasku i na niej skupiona cała uwaga.
– Wracając myślami do swoich czasów, gdy także sama byłam w tourze, to chciałabym kogoś, kto byłby na podobnym poziomie, by zainteresowanie się rozkładało. Na zasadzie: jak nie ja, to ktoś inny. Jak patrzę na inne nacje, na przykład Włochów, to tam coś takiego funkcjonuje, jeden zawodnik ściąga presję z innego. Wtedy jest trochę łatwiej, a poza tym to także dodatkowo motywuje i pcha do przodu. My tak trochę miałyśmy z Angelique Kerber i Karoliną, że trenując ze sobą każda chciała wygrać, ale było to pozytywnie motywujące. To sprawia, że głowa staje się lżejsza.
Koleżanka z tego samego poziomu doskonale rozumie twoje problemy, więc można sobie wzajemnie pomóc.
– Mam nadzieję, że też czegoś takiego zazna Iga, która teraz trochę zmaga się ze sobą. Lata, które za nią, zaczęły się kumulować i jest jej coraz ciężej. To widać po emocjach na korcie, które wychodzą. Nawet po pierwszej rundzie, a kiedyś to był dla niej spacerek. Ile to emocji ją kosztuje, ile zdrowia musi zostawić w każdym meczu… Ale to jest walka, jak już powiedziałam, przede wszystkim z samą sobą. I to według mnie w tym momencie na korcie, przy presji otoczenia, widać. Najgorszym przeciwnikiem dla siebie stajemy się my sami.
Na przykładzie Igi tym bardziej rozumiem rozliczne przykłady z ostatnich lat, dlaczego wiele zawodniczek decyduje się zrobić sobie przerwy. Kilkumiesięczne, a czasem znacznie dłuższe. Po prostu, będąc cały czas w rytmie startów, nie da się odbudować i przestawić swojej mentalności. Chyba musi nastąpić totalny reset.
– Ile mamy też zawodniczek i zawodników, którzy grali sezon, a potem ich nie było. Więc to chyba też świadczy o tym, jak ciężko jest w ogóle wejść na szczyt i być w czołówce, a po drugie tam się utrzymać.
Czy Idze przerwa by pomogła? Ciężko powiedzieć, bo to są już radykalne posunięcia, by odpuścić pół sezonu lub cały sezon. Myślę, że aby wyjść spokojnie na kort, przede wszystkim trzeba znaleźć spokój poza kortem. Zawsze mówię i też nad tym teraz pracuję z Magdą, która ma już swoje lata oraz lata swoich doświadczeń i była na różnych etapach kariery, że dopóki sama czujesz się dobrze poza kortem, wtedy wychodzi to na korcie. Wszystko musi być poukładane poza kortem.
Więc ile tego wszystkiego musiało się zmagazynować przez tyle lat.
– Właśnie, ile to się kumuluje. Ile naprawdę kosztuje zdrowia każdy mecz pod presją, pod ciężarem bycia faworytem przez 10-11 miesięcy w roku. To jest naprawdę bardzo zżerające od środka. Więc jeżeli ktoś nie do końca sobie z tym radzi, to jest szybki spadek, bardzo szybki. Zresztą tych osób już nie widzimy w tourze.
Jak wyjść z tego stanu, w którym jest Iga? Jak się pani wydaje, co by tu było teraz najwłaściwsze?
– Ogólnie nie ma na to złotej rady. I to nigdy nie jest dzień, dwa czy tydzień. Myślę, że u Igi to kumulacja tych wielu lat, które rozegrała na niesamowitym poziomie i które teraz wychodzą. Bo to też nie jest tak, że wcześniej Iga się nie stresowała. I to jest ten stres, który kumulował się od wielu lat. Na pewno brakuje u niej spokoju oraz trochę takiej czystej radości z gry.
– To wszystko łatwo się mówi z boku, bo sama też przez to wszystko przechodziłam i wiem naprawdę, jak to jest. Widząc ją na korcie, czasem mam aż wręcz dreszcze, bo powracam do swoich lat i momentów, gdzie nie szło. Gdzie na treningu było okay, ale na mecz to się niestety w ogóle nie przekładało. Widzę, że ona bardzo walczy i to z sobą oraz z emocjami, żeby je opanować. Przede wszystkim chodzi o to, żeby mieć nad emocjami kontrolę, a to naprawdę nie jest łatwe. Dlatego to też kosztuje ją tyle zdrowia. A jak sobie z tym poradzić? Szczerze mówiąc, to jest duża praca poza kortem, chodzi o rzeczy, które pozwolą nam zapominać o tym, czym się z taką intensywnością zajmujemy. Czerpać radość z rzeczy, które są jakby pozasportowe, pozakortowe, z pasji.
I to wszystko wymagałoby tego niepopularnego i na pewno bardzo trudnego do postawienia kroku, czyli zafundowania sobie dłuższej przerwy?
– Ja nie chcę nikomu nic sugerować, bo każdy idzie swoją drogą. Wiele osób robi przerwy i ja się absolutnie nie dziwię. Ja na przykład, powiem na swoim przykładzie, kiedy byłam przy końcu i byłam też wrakiem człowieka fizycznie i mentalnie, ale przede wszystkim mentalnie, to wiedziałam, że przerwa już nic mi nie da. Mnie po prostu zapaliła się czerwona lampka i wiedziałam, że ona nie zgaśnie. To są poważne decyzje i każdy je podejmuje absolutnie wedle własnego uznania. Czy Idze by pomogła? Ciężko powiedzieć, bo to są już radykalne posunięcia, by odpuścić pół sezonu lub cały sezon. Myślę, że aby wyjść spokojnie na kort, przede wszystkim trzeba znaleźć spokój poza kortem. Zawsze mówię i też nad tym teraz pracuję z Magdą, która ma już swoje lata oraz lata swoich doświadczeń i była na różnych etapach kariery, że dopóki sama czujesz się dobrze poza kortem, wtedy wychodzi to na korcie. Wszystko musi być poukładane poza kortem. Ten cały spokój wewnętrzny i dystans do tego, co robimy, ta radość z tego, że wychodzimy. Ale to jest proces, nad którym myślę, że Iga też pracuje i zdaje sobie z tego sprawę. To po prostu w ten sposób działa, że nie jest tak, że my wychodzimy na kort i nagle nie myślimy o tym co jest poza, bo to się wszystko łączy i później wychodzi. Jak nie wyjdzie w całym secie, to wyjdzie w tie-breaku, bo od razu widać te emocje, kiedy faktycznie dochodzimy do momentu, gdzie nerwy są już na granicy. Musi być spokój poza kortem, nie tylko jako zawodniczki, ale i człowieka. To się tak łatwo mówi, lecz poza kortem niestety jesteśmy przebodźcowani wieloma rzeczami. Później na korcie widzimy tak naprawdę tylko wierzchołek góry, a tenis to praca 24 godziny przez 7 dni w tygodniu. Dlatego ja tutaj siedzę, a nie gram tam, bo już nie byłam w stanie tego wszystkiego wziąć na barki. Po latach, które mi się skumulowały, nie potrafiłam już na tym poziomie funkcjonować z wszystkim, co było dookoła. Tu w grę wchodzi praca przede wszystkim poza kortem i ona trochę potrwa.
– Myślę, że dla Igi to na pewno jest najcięższy sezon ze wszystkich, ale ona jest taką zawodniczką, która swoim charakterem i mentalnością zawodnika na najwyższym poziomie, z tego wyjdzie. Niech jednak zdaje sobie sprawę, że to jest proces, a więc potrzeba czasu i nie panikować, że to nie przychodzi już teraz, bo to tak nie działa. Podejrzewam że dla wielu osób jest to niezrozumiałe, bo byli dalecy od tego typu sytuacji i nie każdy uprawiał sport, ale naprawdę tenis jest brutalnym sportem. I to na każdym podłożu, zwłaszcza dla osoby, która zmaga się z największą presją, jaką jest wygrywanie turniejów. Można podać przykłady wielu zawodniczek i zawodników, którzy nie do końca sobie radzili i grają falami. Nie to, że nagle są nieprzygotowani lub grają gorzej w tenisa, po prostu nie radzą sobie z własnymi emocjami. Dlatego ja na przykład jestem pełna podziwu i nie jestem w stanie sobie wyobrazić, jak dalej Novak Djoković gra na tym poziomie.
To prawda.
– Po tylu latach, po tym, co już zostawił na korcie, po tych wszystkich turniejach, po tych meczach, zwłaszcza jak tyle czasu rywalizował z Nadalem i Federerem. Dla mnie to jest człowiek nie z tej ziemi. Właśnie pod względem emocjonalnym, że dalej jest w stanie rywalizować na najwyższym poziomie. I dalej gra tu po to, żeby wygrać turniej. Jest to dla mnie rzecz niebywała. Kibicuję mu najbardziej, bo wiem, jakie to jest ciężkie, że znajduje swoją motywację. On tak musi pracować 24 na 7, żeby być w stanie wciąż wychodzić na kort tak, jak kilkanaście lat temu i być tak mentalnie przygotowanym do rywalizacji. To coś niesamowitego.
Taka zdolność charakteryzuje absolutne jednostki.
– Jest on, długo-długo nikt i dopiero reszta. Tak, to są jednostki, które rodzą się raz na 100 lat. Przechodząc to wszystko jako sportowiec i samemu będąc na korcie człowiek dopiero zdaje sprawę, na jakim jest poziomie i co musi robić, żeby tutaj być.
Nawiązując jeszcze do tego, co pani tak pięknie powiedziała, bardzo głęboko na temat Igi Świątek, jej położenia i całej tej sytuacji, przyszły mi na myśl słowa lata niesłyszanej Iwony Kuczyńskiej, która dla mnie zrobiła wyjątek przy okazji Roland Garros. Użyła bardzo wymownej metafory, iż Iga Świątek nadal jest tym pięknym ptakiem, tylko dziś ten piękny ptak wygląda tak, jakby był zamknięty w klatce. I musi się z tej klatki uwolnić, by znów rozwinąć skrzydła.
– Tak, w stu procentach tak. Ale