Padło pytanie o zaprzysiężenie sędziów TK. Prezydent: Miałem zastrzeżenia

Prezydent Karol Nawrocki w obszernym wywiadzie udzielonym w Kanał Zero odniósł się do jednej z najbardziej kontrowersyjnych decyzji ostatnich tygodni, dotyczącej zaprzysiężenia nowych sędziów Trybunał Konstytucyjny. Wyjaśnił, że jego działania były podyktowane przede wszystkim chęcią zapewnienia ciągłości funkcjonowania tej kluczowej instytucji państwowej, nawet mimo poważnych wątpliwości co do sposobu wyłonienia wszystkich kandydatów przez parlament.

„Chciałem, żeby Trybunał mógł działać”

Prezydent podkreślił, że sytuacja była daleka od komfortowej, a decyzja, którą podjął, była wynikiem trudnego kompromisu. Jak zaznaczył, miał istotne zastrzeżenia wobec całej szóstki sędziów wybranych przez Sejm, jednak jednocześnie zdawał sobie sprawę, że brak odpowiedniej liczby członków w Trybunale może sparaliżować jego pracę.

– W pewnym momencie stanąłem przed wyborem: albo podtrzymuję swoje wątpliwości i nie zaprzysiężam nikogo, ryzykując dalszą destabilizację, albo – mimo tych zastrzeżeń – podejmuję decyzję, która umożliwi funkcjonowanie Trybunału. Uznałem, że interes państwa wymaga działania – tłumaczył.

W efekcie zdecydował się na zaprzysiężenie dwóch osób spośród sześciu wskazanych przez Sejm, co – jak zaznaczył – pozwoliło osiągnąć minimalny skład niezbędny do pracy organu, wynoszący 11 sędziów.

Brak odpowiedzi ze strony Sejmu

Prezydent zwrócił uwagę, że przed podjęciem decyzji próbował uzyskać dodatkowe wyjaśnienia od parlamentu. Jak relacjonował, szef jego kancelarii, Zbigniew Bogucki, skierował do marszałka Sejmu, Włodzimierz Czarzasty, formalne zapytanie w sprawie szczegółów dotyczących wyboru sędziów.

Chodziło przede wszystkim o precyzyjne wskazanie, który z wybranych kandydatów ma zastąpić konkretnego sędziego kończącego kadencję. Tego typu dokument – zdaniem prezydenta – powinien zostać przekazany, aby umożliwić prawidłową ocenę sytuacji prawnej.

– Liczyłem na współpracę i jasność ze strony Sejmu. Niestety, nie otrzymałem odpowiedzi, która rozwiałaby moje wątpliwości. Zostałem postawiony w sytuacji, w której musiałem sam dokonać wyboru – zaznaczył.

Kontrowersje wokół pozostałych czterech sędziów

Największe emocje budzi jednak los pozostałych czterech osób wybranych przez Sejm. Karol Nawrocki jednoznacznie podkreślił, że nigdy nie zadeklarował definitywnej odmowy przyjęcia od nich ślubowania. Jednocześnie skrytykował sposób, w jaki zdecydowali się oni złożyć przysięgę – bez udziału głowy państwa.

Uroczystość w Sali Kolumnowej Sejmu, podczas której sędziowie złożyli ślubowanie w obecności marszałka, prezydent określił jako „show” oraz „cyrk”. Jego zdaniem było to działanie pozbawione podstaw konstytucyjnych, które dodatkowo komplikuje i tak napiętą sytuację wokół Trybunału.

– Uważam, że powinni poczekać na rozstrzygnięcie tej kwestii w sposób zgodny z prawem, zamiast tworzyć fakty dokonane – mówił.

Decyzja w rękach Trybunału

Prezydent zaznaczył, że ostateczne rozstrzygnięcie w tej sprawie powinno należeć do samego Trybunał Konstytucyjny. Jak podkreślił, to właśnie ten organ – którego zdolność do działania została już jego zdaniem zabezpieczona – powinien dokonać interpretacji obowiązujących przepisów i ocenić skuteczność złożonego ślubowania.

Zarysował dwa możliwe scenariusze. W pierwszym Trybunał uzna, że sędziowie, mimo wcześniejszego zaprzysiężenia przed notariuszem w Sejmie, powinni ponownie złożyć ślubowanie przed prezydentem. W takiej sytuacji – jak zadeklarował – nie będzie się wahał i dokona stosownych czynności.

W drugim wariancie Trybunał może uznać, że działania sędziów w Sejmie były równoznaczne z odmową złożenia przysięgi przed głową państwa. Wówczas – jak zaznaczył prezydent – nie będzie podstaw do dalszych działań z jego strony.

Tło sporu

Cała sytuacja ma swoje źródło w decyzji Sejmu z 13 marca, kiedy to parlament wybrał sześciu nowych sędziów do Trybunał Konstytucyjny. W tamtym momencie w Trybunale obsadzonych było jedynie 9 z 15 przewidzianych stanowisk, co znacząco utrudniało jego funkcjonowanie.

Prezydent zdecydował się zaprosić do Pałacu Prezydenckiego tylko dwoje z nich – Magdalenę Bentkowską oraz Dariusza Szostka – i to właśnie oni jako pierwsi złożyli ślubowanie zgodnie z dotychczasową praktyką konstytucyjną.

Pozostała czwórka – Krystian Markiewicz, Maciej Taborowski, Marcin Dziurda oraz Anna Korwin-Piotrowska – zdecydowała się na inny krok. 9 kwietnia, podczas uroczystości w Sejmie, złożyli ślubowanie bez udziału prezydenta. Co więcej, w tej samej ceremonii ponownie uczestniczyli także Bentkowska i Szostek, którzy wcześniej byli już zaprzysiężeni przez głowę państwa.

Stanowisko prezesa Trybunału

Do sprawy odniósł się również prezes Trybunał Konstytucyjny, Bogdan Święczkowski. Jego stanowisko jest jednoznaczne – sędziowie, którzy nie złożyli ślubowania przed prezydentem, nie objęli swoich funkcji.

W konsekwencji nie zostali oni dopuszczeni do orzekania ani do wykonywania obowiązków w Trybunale. To dodatkowo zaostrza spór i stawia pod znakiem zapytania legalność części działań oraz przyszłość funkcjonowania całej instytucji.

Spór, który może mieć dalsze konsekwencje

Obecna sytuacja wokół Trybunał Konstytucyjny jest jednym z najpoważniejszych kryzysów konstytucyjnych ostatnich lat. Różnice interpretacyjne dotyczą nie tylko samej procedury zaprzysiężenia, ale również zakresu kompetencji poszczególnych organów państwa.

Decyzja, którą w najbliższym czasie podejmie Trybunał, może mieć kluczowe znaczenie nie tylko dla losu czterech sędziów, ale także dla ustabilizowania sytuacji prawnej w Polsce. Jednocześnie wypowiedzi prezydenta wskazują, że nie zamyka on drogi do kompromisu, pozostawiając sobie przestrzeń do działania w zależności od rozstrzygnięcia organu konstytucyjnego.