Najbiedniejsi milionerzy grożą strajkiem. Elita rusza po swoje

Pomysł, by milionerzy i milionerki wychodzili na barykady i grozili strajkiem, może na pierwszy rzut oka wydawać się absurdalny. Historia sportu pokazuje jednak, że właśnie takie działania często okazują się najskuteczniejszym sposobem walki o większy udział w gigantycznych przychodach generowanych przez największe rozgrywki. Nic więc dziwnego, że coraz głośniej mówią o tym również tenisistki i tenisiści.

Wszystko rozgorzało po ogłoszeniu przez organizatorów Roland Garros tegorocznej puli nagród. Choć zawodnicy i zawodniczki podzielą między siebie rekordowe 61,723 mln euro, czołowe gwiazdy światowego tenisa nie kryją rozczarowania. W specjalnym liście zwróciły uwagę, że wzrost nagród względem poprzedniego roku wyniósł jedynie 9,53 proc., podczas gdy przychody turniejów wielkoszlemowych rosną znacznie szybciej.

Trudno oczywiście mówić o małych pieniądzach. Turnieje Wielkiego Szlema pozostają jednymi z najbardziej dochodowych wydarzeń w sporcie. Nawet golf, często uznawany za najbardziej zbliżoną dyscyplinę pod względem modelu finansowego, nie oferuje aż tak wysokich łącznych pul nagród. Tegoroczny Masters w Auguście dysponował budżetem 22,5 mln dolarów. Trzeba jednak zaznaczyć, że w golfie kobiety rywalizują osobno i walczą o zdecydowanie niższe premie.

Są jednak obszary, w których golfiści wypadają lepiej od tenisistów. Rory McIlroy za triumf w Masters zgarnął aż 4,5 mln dolarów, czyli około 3,8 mln euro. Tymczasem zwycięzcy singlowego Roland Garros otrzymają po 2,8 mln euro.

Największe pretensje tenisistów dotyczą jednak nie samych kwot, lecz procentowego udziału w przychodach generowanych przez turnieje. Według szacunków French Open przeznacza na premie niewiele ponad 15 proc. swoich wpływów. Podobny model obowiązuje również na Wimbledonie i US Open.

W opublikowanym oświadczeniu zawodnicy podkreślili, że wraz ze wzrostem przychodów ich udział w zyskach systematycznie maleje.

„Roland Garros bije rekordy przychodów, podczas gdy zawodnicy otrzymują coraz mniejszy udział w wartości, którą pomagają tworzyć” – napisano w stanowisku podpisanym przez czołowe gwiazdy tenisa.

Tenisiści zwracają też uwagę, że inne wielkie dyscypliny sportu od dawna funkcjonują według nowocześniejszych zasad. W oświadczeniu podkreślono, że światowe ligi zawodowe inwestują w dobro zawodników i prowadzą z nimi realny dialog, podczas gdy organizatorzy Wielkich Szlemów pozostają odporni na zmiany.

Coraz częściej mówi się więc o możliwości bojkotu największych turniejów. Taki scenariusz otwarcie poparła Aryna Sabalenka podczas konferencji prasowej przed zawodami w Rzymie.

– To może być jedyny sposób walki o nasze prawa – przyznała liderka rankingu WTA. – Myślę, że prędzej czy później do tego dojdzie – dodała.

Kilka godzin później podobne stanowisko zajęła Coco Gauff. Amerykanka podkreśliła, że problem nie dotyczy wyłącznie największych gwiazd, które mogą liczyć na wielomilionowe kontrakty sponsorskie.

– Chodzi o przyszłość naszego sportu. Zawodniczki spoza ścisłej czołówki często żyją praktycznie od wypłaty do wypłaty. Jeśli spojrzymy na miejsca od 50. do 200. w rankingu, sytuacja wygląda zupełnie inaczej niż w innych dyscyplinach – zaznaczyła Gauff.

Tenisistki i tenisiści chcą, by organizatorzy Wielkich Szlemów przeznaczali na nagrody około 22 proc. swoich przychodów. To i tak znacznie mniej niż w największych amerykańskich ligach zawodowych. W NBA czy NFL udział zawodników w przychodach sięga bowiem około 50 proc.

Sport zna już wiele przypadków, gdy groźba strajku przynosiła gigantyczne zmiany. W kobiecej lidze koszykówki WNBA zawodniczki wywalczyły ostatnio ogromne podwyżki właśnie dzięki stanowczej postawie i zapowiedziom protestu. Największe gwiazdy mają teraz zarabiać nawet siedem razy więcej niż jeszcze rok temu.

Także w historii futbolu czy baseballu podobne konflikty kończyły się ustępstwami właścicieli. W angielskiej piłce już sama groźba strajku w 1961 roku doprowadziła do zniesienia limitu płac. Niedługo później Johnny Haynes podpisał rekordowy kontrakt wart 100 funtów tygodniowo.

Na postulaty tenisistów odpowiedziała już Francuska Federacja Tenisowa, organizator Roland Garros. Federacja przypomniała, że od 2019 roku premie wzrosły o 45 proc., a ogromna część przychodów trafia na rozwój całego tenisa.

FFT podkreśla, że funkcjonuje jako organizacja non-profit, a zyski z turnieju są inwestowane nie tylko w sam Roland Garros, ale również w szkolenie młodzieży, rozwój kobiecego tenisa, programy inkluzywności czy tenis na wózkach. Przypomniano też o inwestycjach infrastrukturalnych przekraczających 400 mln euro, które miały poprawić warunki dla zawodników i kibiców.

Choć dziś bojkot Wielkiego Szlema wydaje się mało prawdopodobny, tenis ma już za sobą podobny precedens. W 1973 roku aż 81 zawodników, w tym większość rozstawionych tenisistów, wycofało się z Wimbledonu w geście solidarności z Nikolą Piliciem, zawieszonym przez ITF po odmowie gry w Pucharze Davisa.

Mimo nieobecności największych gwiazd turniej nie stracił wtedy zainteresowania kibiców. Na trybunach pojawiło się około 300 tys. widzów, co było jednym z najlepszych wyników frekwencyjnych w historii imprezy.