Rząd wstrzymuje reformę rynku pracy. “Tusk postawił sprawę na ostrzu noża”

Miała to być jedna z kluczowych reform rynku pracy zaplanowanych na 2026 rok. Dziś jednak jej los stoi pod dużym znakiem zapytania. Zmiany dotyczące tzw. umów śmieciowych mogą w ogóle nie wejść w życie, a wszystko przez poważny konflikt, który wybuchł wewnątrz rządu.

Pod znakiem zapytania znalazła się reforma Państwowej Inspekcji Pracy. Szefowa Rządowego Centrum Legislacji Joanna Knapińska przyznała w rozmowie z money.pl, że projekt w obecnym kształcie nie będzie dalej procedowany. – Zwróciłam go pani minister jeszcze na etapie Rady Ministrów – powiedziała. Teraz oczekuje się, że ministra pracy Agnieszka Dziemianowicz-Bąk przedstawi poprawioną wersję ustawy.

Jak się okazuje, obecna propozycja jest nie do zaakceptowania dla części rządu, w tym dla premiera Donalda Tuska. Spór wokół reformy był na tyle poważny, że podczas posiedzenia Rady Ministrów we wtorek, 30 grudnia, doszło do ostrej awantury.

Rząd w konflikcie o reformę rynku pracy

Kością niezgody stał się przede wszystkim zapis przyznający Państwowej Inspekcji Pracy prawo do przekształcania nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych w umowy o pracę. Projekt z takim rozwiązaniem jest jednym z tzw. kamieni milowych w ramach Krajowego Planu Odbudowy i był już wcześniej omawiany na forum rządu. Wówczas padło jednoznaczne „nie”, jednak resort pracy nie zrezygnował z prób forsowania zmian.

Jak informuje TVN24, taka postawa miała wyjątkowo zirytować Donalda Tuska, który poczuł się wprowadzony w błąd. Podczas posiedzenia rządu premier domagał się wyjaśnień od Agnieszki Dziemianowicz-Bąk oraz Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz, pytając, dlaczego projekt w tej formie trafił pod obrady. Po jego pytaniach zapadała niezręczna cisza, a sama dyskusja miała trwać ponad godzinę.

Według relacji TVN24 premier był wyraźnie poirytowany, uznając tłumaczenia minister pracy za zbyt długie i niekonkretne. Efekt? Prace nad reformą PIP zostały wstrzymane. Ich wznowienie będzie możliwe dopiero po przedstawieniu nowej wersji projektu.

– Premier jasno dał do zrozumienia, że obecny kształt ustawy jest nie do przyjęcia i postawił sprawę na ostrzu noża. Nakazał wycofanie projektu z porządku prac rządu i odesłanie go do resortu pracy. Jeśli ministra Dziemianowicz-Bąk nie wprowadzi istotnych poprawek, reforma upadnie – powiedział anonimowy polityk w rozmowie z „Gazetą Wyborczą”.

KPO komplikuje manewr rządu

Planowane korekty mają dotyczyć przede wszystkim uprawnień Państwowej Inspekcji Pracy – właśnie tych, które wywołały największy sprzeciw. Problem polega na tym, że są one jednym z kamieni milowych KPO. Wycofanie się z kontrowersyjnego zapisu może skutkować wstrzymaniem unijnych środków. Alternatywą byłoby renegocjowanie warunków podczas kolejnej rewizji KPO, co jednak również nie jest łatwe.

Warto dodać, że uprawnienia PIP i tak zostały już wcześniej ograniczone w porównaniu z pierwotnymi założeniami. Zrezygnowano m.in. z działania decyzji inspekcji wstecz oraz z ich natychmiastowej wykonalności.

Pracodawcy biją na alarm. Na liście zagrożeń także szpitale

Mimo tych ustępstw projekt nadal budzi zdecydowany sprzeciw pracodawców. – Sprzeciwiamy się propozycjom zawartym w projekcie ustawy i apelujemy o rezygnację z zaproponowanych przepisów – mówił prof. Jacek Męcina, doradca zarządu Konfederacji Lewiatan oraz przewodniczący zespołu Rady Dialogu Społecznego ds. prawa pracy.

Konfederacja Lewiatan podkreśla, że obecna sytuacja na rynku pracy – niskie bezrobocie i wysoki popyt na pracowników – sprawia, iż to zatrudnieni w praktyce decydują o formie współpracy. Zdaniem organizacji, wystarczające byłoby usprawnienie istniejących mechanizmów ochrony pracowników, bez tak daleko idącej ingerencji.

Jako przykład często przywoływane są zawody medyczne. Wielu lekarzy pracuje dziś na kontraktach B2B lub w ramach własnej działalności gospodarczej. Dyrektor Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego im. prof. Orłowskiego w Warszawie Tomasz Kopiec ostrzegał w rozmowie z „Dziennikiem Gazetą Prawną”, że w przypadku przymusowego przechodzenia na etaty „większość zabiegowców czy radiologów z dnia na dzień przeniesie się do sektora prywatnego”.

– Na umowie o pracę nie będą w stanie zarabiać tyle, co obecnie. Alternatywą byłyby żądania pensji rzędu 100 tysięcy złotych miesięcznie – podkreślał.