Nawrocki milczy, na Kremlu mogą świętować. Granice żenady przekroczone
Wygląda na to, że FIFA może mówić o prawdziwym hat-tricku. Naloty na Wenezuelę i uprowadzenie przez USA prezydenta tego kraju, Nicolasa Maduro, dobitnie pokazały, że dziś warunkiem organizacji piłkarskich mistrzostw świata jest albo łamanie praw człowieka, albo deptanie prawa międzynarodowego. Najlepiej – jedno i drugie jednocześnie. Po mundialu w Rosji i turnieju w Katarze do grona „organizacyjnych twardzieli” dołączają Stany Zjednoczone. A patrząc na listę gospodarzy kolejnych edycji mundialu, można być pewnym, że na tym się nie skończy. To już nie będzie klasyczny hat-trick, ale „la manita” – pięć goli w jednym meczu, jak mawiają Hiszpanie.
Można by oczywiście stwierdzić, że FIFA po raz kolejny się skompromitowała, gdyby samo pojęcie kompromitacji miało jeszcze jakiekolwiek znaczenie dla Gianniego Infantino. Wszystko wskazuje jednak na to, że prezydent światowej federacji nie odczuwa żadnego wstydu. Przeciwnie – przekraczanie kolejnych granic żenady wydaje się dla FIFA nie wypadkiem przy pracy, lecz standardowym trybem działania. To nie wyjątki, tylko „ustawienia fabryczne” tej organizacji.
Nawrocki jak FIFA. Lepiej nie drażnić Trumpa
Donald Trump w wyjątkowo ordynarny sposób zakpił z tzw. „Pokojowej Nagrody FIFA”, którą Infantino wręczył mu zaledwie miesiąc wcześniej. Na rozkaz prezydenta USA amerykańskie lotnictwo zbombardowało cele w Wenezueli, a siły specjalne zatrzymały i wywiozły do Stanów Zjednoczonych prezydenta Nicolasa Maduro. Dla 26 państw Unii Europejskiej była to oczywista, rażąca próba pogwałcenia prawa międzynarodowego, dlatego wspólnie zaprotestowały. Jedynym krajem UE, który nie podpisał się pod deklaracją sprzeciwu, okazały się Węgry.
FIFA – zgodnie ze swoją tradycją – nie zareagowała w żaden sposób. Laureat jej pokojowej nagrody bombarduje inne państwo, a organizacja odpowiedzialna za mundial nawet nie apeluje o dialog czy deeskalację konfliktu. Milczy także wobec zapowiedzi Trumpa dotyczących kolejnych ataków, jeśli Wenezuela nie podporządkuje się planom zmiany reżimu.
W podobnym tonie zachowuje się prezydent Karol Nawrocki, który jak dotąd nie zabrał głosu w sprawie amerykańskich nalotów ani porwania Maduro. Trudno się dziwić – lepiej nie narazić się prezydentowi USA, bo konsekwencje mogłyby być nieprzewidywalne. Z drugiej strony, w obecnym klimacie politycznym niemal każda wypowiedź grozi oskarżeniem o bycie „ruską onucą”.
Nie pomaga fakt, że jako pierwsi odebrania mundialu Amerykanom domagali się… Rosjanie. Były prezes tamtejszej federacji piłkarskiej Wiaczesław Kołoskow oraz były wiceprezes Aleksander Tukmanow otwarcie mówili o tym w rosyjskich mediach. Ten drugi stwierdził w telewizji Match TV wprost: „FIFA nie odbierze USA mistrzostw świata, bo jest ślepa na tego typu wydarzenia. W turniej zainwestowano zbyt ogromne pieniądze”.
Z każdej strony grozi „onucyzm”
Rosja broni Maduro nieprzypadkowo – to jej najważniejszy sojusznik na zachodniej półkuli. Z drugiej strony ci, którzy chcieliby chwalić Trumpa za „zrobienie porządku” z przyjacielem Putina, także narażają się na oskarżenia. Przeciwnicy Trumpa podnoszą bowiem argument, że bombardowanie Wenezueli to prezent dla Kremla. W Moskwie zapewne strzelały korki od szampana, bo Zachód po raz kolejny obnażył własną hipokryzję i dostarczył Rosji gotowych argumentów do usprawiedliwiania jej imperialnych działań. Atak USA to woda na młyn rosyjskiej propagandy.
Być może jedynym wyjściem z tej politycznej kwadratury koła jest brutalna diagnoza stawiana przez ekspertów z ośrodka Strategy&Future: stosunki międzynarodowe zawsze miały charakter anarchiczny, a hasła demokracji, praw człowieka i prawa międzynarodowego były przez mocarstwa – przede wszystkim USA – wygodnym narzędziem realizowania własnych interesów bez użycia siły. Gdy dominacja Ameryki została zakwestionowana przez Rosję i Chiny, świat po prostu wrócił do swoich „fabrycznych ustawień”.
Sport zawsze patrzył w inną stronę
Na sportowym podwórku polityczne wzmożenie to zjawisko stosunkowo nowe – liczy najwyżej 30–40 lat. Wcześniej Związek Radziecki mógł pacyfikować Węgry, Czechosłowację czy najechać Afganistan i nie spotykało się to z reakcją światowych federacji (choć część krajów Zachodu zbojkotowała igrzyska w Moskwie). Francja mogła prowadzić brutalne wojny w Algierii i Indochinach, Wielka Brytania krwawo tłumić powstania antykolonialne w Kenii, a Portugalia aż do lat 70. popełniać zbrodnie w koloniach. Ani MKOl, ani FIFA nie widziały w tym problemu.
Była Rosja i Katar, będzie Maroko i Arabia Saudyjska
FIFA prawdopodobnie szybciej niż inni wyczuła, że rodzi się nowy porządek świata. Dlatego bez skrupułów zorganizowała mundial w Rosji w 2018 roku, mimo że kraj ten już w 2014 roku zajął część Ukrainy. Bez oporów powierzyła turniej Katarowi w 2022 roku, ignorując systemowe łamanie praw człowieka. W USA również skutecznie będzie uciszać piłkarzy i przypominać im, że polityka nie jest mile widziana – tak jak robiła to wcześniej.
Nie było też większych protestów, gdy współgospodarzem mundialu w 2030 roku – obok Hiszpanii i Portugalii – zostało Maroko. Mało kto przypomina, że od ponad 40 lat kraj ten nielegalnie okupuje Saharę Zachodnią, byłe terytorium hiszpańskie, które ogłosiło niepodległość w 1973 roku.
Prawdziwym zwieńczeniem tej serii decyzji jest jednak przyznanie organizacji mistrzostw świata w 2034 roku Arabii Saudyjskiej – państwu, które systemowo odmawia obywatelom podstawowych praw i aktywnie uczestniczy w wojnie w sąsiednim Jemenie.
Przy takiej sekwencji wydarzeń trudno już mówić o kolejnych kompromitacjach FIFA. Przekraczanie granic żenady nie jest jej problemem wizerunkowym. To element tożsamości tej organizacji. Jeśli chcesz, mogę też przygotować wersję bardziej publicystyczną, ostrzejszą albo łagodniejszą, np. pod konkretny portal.