Nawrocki daje przykład. Skończył się czas pogardy

Polska piłka po latach wstydu. Czas na zwrot mentalny

W historiografii mówiliśmy o „zwrocie ludowym”, w polityce – o „zwrocie populistycznym”. Być może właśnie teraz nadchodzi moment, by podobną rewolucję przeprowadzić w polskim futbolu. Po dekadach ironii, znużenia i otwartej pogardy wobec rodzimej piłki pojawia się realna szansa, by spojrzeć na nią inaczej – nie z zażenowaniem, lecz z autentycznym zainteresowaniem, a nawet podziwem.

Gdy w sierpniu na meczu Lechii Gdańsk z Motorem Lublin, w samym sercu młyna miejscowych kibiców, pojawił się prezydent Karol Nawrocki, informacja ta obiegła kraj w błyskawicznym tempie. Pisały o niej nie tylko redakcje sportowe, ale również media ogólnopolskie. Sympatycy obozu rządzącego reagowali często z pogardą, przywołując komentarz byłego piłkarza i menedżera Roberta Lewandowskiego, Cezarego Kucharskiego: „Kibolem był i będzie”. Jednak ci, którzy nie patrzą na świat przez ideologiczne klapki, mogli zadać sobie inne pytanie: skoro głowa państwa z taką swobodą i sympatią pojawia się na stadionie Ekstraklasy, to może jednak polski futbol nie jest już wyłącznie synonimem prowincjonalności i chaosu?

Fenomen, którego Europa nie ignoruje

Choć polskie kluby wciąż nie potrafią przebić się do fazy ligowej Ligi Mistrzów, a Liga Europy pozostaje marzeniem raczej niż standardem, zmienia się jedno: sposób, w jaki kibice postrzegają Ekstraklasę. Coraz rzadziej funkcjonuje ona jako „brzydka panna bez posagu”, a coraz częściej jako produkt, który – mimo sportowych ograniczeń – ma swoje atuty. I to niemałe.

W skali kontynentu Polska staje się zjawiskiem osobnym. Sportowo pozostajemy w dolnych rejonach europejskiej średniej, ale pod względem infrastruktury i zainteresowania kibiców jesteśmy już o krok od elity. Potwierdzają to twarde dane zawarte w raporcie UEFA podsumowującym sezon 2024/25.

Pod względem średniej frekwencji na meczach najwyższej klasy rozgrywkowej Polska zajmuje dziewiąte miejsce w Europie. Przed nami są wyłącznie futbolowe potęgi lub kraje o silnie zakorzenionej kulturze stadionowej: Anglia, Niemcy, Włochy, Hiszpania, Francja, Turcja, a także Holandia i Szkocja. Co więcej, Ekstraklasa znalazła się w gronie trzydziestu lig, które zanotowały wzrost frekwencji – w naszym przypadku o 7 procent – oraz wśród siedmiu, które osiągnęły najwyższy poziom zainteresowania kibiców od ponad dwóch dekad.

Jeszcze bardziej imponująco wygląda zestawienie obejmujące wszystkie krajowe rozgrywki: od Ekstraklasy, przez niższe ligi, Puchar Polski, aż po mecze europejskie. W takim ujęciu Polska plasuje się na ósmym miejscu w Europie, wyprzedzając nawet Turcję i Szkocję. UEFA zwróciła uwagę na jeden szczególny przypadek: spotkanie Ruchu Chorzów z Wisłą Kraków było jedynym meczem sezonu zasadniczego poza drugą Bundesligą, który przyciągnął na trybuny ponad 50 tysięcy widzów.

Stadionowa rewolucja bez wielkiej imprezy

Jeszcze wyżej Polska wypada w kategorii infrastruktury. UEFA ocenia nas pod tym względem jako czwarty kraj w Europie, jeśli chodzi o liczbę nowych inwestycji stadionowych z ostatniej dekady. Więcej modernizacji przeprowadzono jedynie w Turcji, Niemczech i Anglii – czyli w państwach, które przygotowują się lub niedawno przygotowywały do organizacji wielkich turniejów reprezentacyjnych.

Polska jest tu wyjątkiem. Modernizacja stadionów odbywa się bez presji wielkiej imprezy, bez Euro na horyzoncie. Co istotne, raport nie uwzględnia obiektów wybudowanych na Euro 2012 – mowa wyłącznie o nowych projektach i przebudowach z ostatnich dziesięciu lat. To dowód na długofalowe, a nie jednorazowe myślenie o futbolowej infrastrukturze.

Telewizja, pieniądze i wiara inwestorów

Rosnące zainteresowanie trybunami ma swoje naturalne przełożenie na rynek praw telewizyjnych. Choć do absolutnej europejskiej czołówki wciąż nam daleko, Polska znajduje się już w „przedsionku elity”. Co ważne – w przeciwieństwie do Anglii czy Hiszpanii, gdzie wzrost wartości praw ledwo nadąża za inflacją, oraz Niemiec, Włoch i Francji, gdzie wpływy wręcz maleją, w Polsce rynek dynamicznie się rozwija. Ostatnia umowa oznacza wzrost o około 30 procent.

Pod względem przychodów z praw telewizyjnych wyprzedzamy kraje znacznie bogatsze – takie jak Dania, Norwegia czy Szwecja. Nawet Czechy, które sportowo radzą sobie w Europie lepiej i zajmują wyższe miejsce w rankingu UEFA, zarabiają na swojej lidze ponad cztery razy mniej niż Ekstraklasa.

To wszystko sprawiło, że w trwałość tego trendu uwierzyli właściciele klubów. Na rynku pojawili się nowi inwestorzy, a dotychczasowi zaczęli wydawać pieniądze z większą odwagą. Raport UEFA dotyczący transferów w 2025 roku przynosi liczbę, która może szokować: wzrost wartości transferów w Ekstraklasie rok do roku wyniósł aż 304 procent. Oczywiście w ujęciu bezwzględnym wciąż mówimy o relatywnie skromnych kwotach – średnio 300 tysięcy euro, a przy samych transferach gotówkowych około 600 tysięcy – ale dynamika jest nie do zignorowania.

Koniec „czasu pogardy”

Wszystko to prowadzi do jednego wniosku: narracja o Ekstraklasie jako lidze, w której „piłkarze kopią się po czołach”, coraz bardziej rozmija się z rzeczywistością. Wzrost nakładów, infrastruktury i zainteresowania kibiców musi – prędzej czy później – przełożyć się na wyniki sportowe w Europie. Zresztą pierwsze symptomy już widać w systematycznie poprawiającej się pozycji Polski w rankingu UEFA.

Jeśli nasze kluby zaczną w końcu regularnie zarabiać poważne pieniądze w Lidze Mistrzów lub Lidze Europy, dystans do europejskiej czołówki znacząco się skróci. Być może wtedy UEFA przestanie wspominać Polskę wyłącznie w tabelach i raportach, a rodzima liga odzyska serca tych kibiców, którzy dziś emocjonalnie żyją Realem Madryt, Barceloną czy Manchesterem City.

Podobny proces obserwowaliśmy już w innych sferach. W historiografii popularność zdobyły książki pisane z perspektywy pogardzanego przez lata chłopstwa, jak „Ludowa historia Polski” czy „Pańszczyzna”. W polityce partie głównego nurtu, choć oficjalnie walczą z populizmem, przejmują postulaty dawniej kojarzone z AfD, Zgromadzeniem Narodowym czy Konfederacją – od migracji po tempo transformacji energetycznej.

Jeśli podobna rewolucja mentalna dokona się w polskiej piłce, możemy wreszcie odkryć, że mamy coś, czym naprawdę warto się zachwycać.