Szczęśliwy kraj, w którym Iga Świątek nie zwycięża w plebiscycie na najpopularniejszego sportowca
Bycie kajakarzem nie przypomina kolorowej bajki o dalmatyńczykach ani opowieści o hawajskiej księżniczce. Wiem to z własnego doświadczenia. Pewnej zimy, wiele lat temu, trener Puchalski, prowadząc motorówkę, doprowadził do mojej wywrotki na częściowo zamarzniętym Kanale Żerańskim. Efekt? Trzy kilometry wiosłowania do bazy w przemoczonej odzieży, która z każdą minutą twardniała na mrozie. To wspomnienie wraca dziś jak bumerang – i nie bez powodu.
Nie chcę brzmieć ani egocentrycznie, ani jak sportowy kombatant, ale trudno – kajakarze i kajakarki naprawdę zasługują na ogromny szacunek. Także ci, których kariery zakończyły się przedwcześnie. Tak, mówię również o sobie.
Tym większe było moje zdziwienie, gdy dowiedziałem się, że reprezentantka właśnie tej dyscypliny została uznana za najpopularniejszą sportsmenkę minionego roku w Polsce w plebiscycie „Przeglądu Sportowego”, który akurat obchodził setne urodziny. A właściwie – nie zdziwienie, lecz konsternacja granicząca z niedowierzaniem. Jakby nagle Krzyżacy wygrali pod Grunwaldem. Gdybym wiedział, że kajakarstwo może dawać aż taką popularność, moje treningi wyglądałyby zupełnie inaczej. Satysfakcja z wiosłowania byłaby większa, a opalenizna – jeszcze intensywniejsza.
Dla pewności popytałem jednak tu i ówdzie. I niestety – nie, większość osób wciąż nie kojarzy Klaudii Zwolińskiej, mimo że zdobyła trzy medale mistrzostw świata w kajakarstwie górskim, w tym dwa złote. To mówi samo za siebie.
Drugie miejsce w plebiscycie zajęła Iga Świątek. Osoba znana nie tylko w całej Polsce, ale i w sporej części globu. Tenisistka jednak – paradoksalnie – ma pecha do tego typu głosowań. Być może dlatego, że zarabia ogromne pieniądze, co w sposób całkowicie niezawiniony sprawiło, iż zgromadziła wokół siebie elektorat co najmniej chłodny, a nierzadko wręcz niechętny.
Przybysz z Francji czy Anglii mógłby w takiej sytuacji zapytać z niedowierzaniem: cóż to za kraj, w którym triumfatorka Wimbledonu nie wygrywa plebiscytu na najpopularniejszego sportowca? Jakie sukcesy muszą odnosić pozostali, skoro nawet taki wynik nie wystarcza?
Na tle tych rozstrzygnięć co roku odżywa znany konflikt: między młodymi ludźmi uprawiającymi sporty niekomercyjne a tymi, którzy robią dokładnie to samo – trenują, poświęcają życie sportowi, walczą o wyniki – lecz mają to „szczęście”, że ich dyscyplina generuje ogromne pieniądze. O ile są wystarczająco dobrzy.
Gdy w styczniu 2022 roku plebiscyt za 2021 rok wygrał Robert Lewandowski, Paweł Fajdek – pięciokrotny mistrz świata i medalista olimpijski – skomentował to krótko: „Wstyd. Nie pozdrawiam”. W tej lakonicznej wypowiedzi dało się wyczuć sugestię, że piłkarzowi-milionerowi takie wyróżnienie się nie należy, a piłkarze w gruncie rzeczy niewiele robią. Lewandowski, wiadomo, olimpijskich medali nie zdobywa. Świątek ma na koncie jeden – brązowy – za to jej zarobki sięgają około 40 milionów euro. Gdyby tylko miała odpowiednie podejście do życia, nie musiałaby się zastanawiać, czy jeździć ferrari czy lamborghini. Wystarczyłoby jej porsche. Albo nawet trzy*.
Iga Świątek bez tej nagrody spokojnie sobie poradzi.
Przy zwycięstwie Klaudii Zwolińskiej podobnych złośliwości już nie było. Być może zadziałała tu schadenfreude – satysfakcja z cudzego „potknięcia” faworytki. A może po prostu poczucie, że sprawiedliwości stało się zadość, a kosmiczna równowaga została przywrócona. Sama Zwolińska, znana z błyskotliwych wypowiedzi, i tym razem nie zawiodła. W Kanale Sportowym powiedziała: – Idze zawsze należy się takie wyróżnienie, zwłaszcza gdy wygrywa się Wimbledon. Ale myślę, że przez to, co możemy zrobić dzięki tej nagrodzie w mojej dyscyplinie i w sportach niszowych, Iga przeżyje, jeśli raz jej nie dostanie.
I trudno się z tym nie zgodzić. Może nie same dyscypliny niszowe, ale ich reprezentantki realnie skorzystają na takim rozstrzygnięciu. Wystarczy spojrzeć na Aleksandrę Mirosław, zawodniczkę innej „niszowej” konkurencji – wspinaczki sportowej na czas. Złoto olimpijskie w Paryżu w 2024 roku, a potem zwycięstwo w plebiscycie „Przeglądu Sportowego” otworzyły jej drzwi do świata reklamy. Dzięki spotom emitowanym w najlepszym czasie antenowym stała się prawdopodobnie bardziej rozpoznawalna niż wcześniej, gdy zdobywała kolejne sportowe laury.
Stąd mój postulat, by uniknąć corocznego weltschmerzu, schadenfreude i całej gamy niemieckich słów opisujących frustrację. Niech „Przegląd Sportowy” stworzy kategorię „poza konkurencją”, niczym specjalne klasyfikacje na górskich etapach Tour de France. Dla piłkarzy, tenisistów, golfistów, kierowców wyścigowych czy siatkarzy – wszystkich tych, którzy mają ten „problem”, że zarabiają ogromne pieniądze.
* Świątek wygrała dwa porsche w Stuttgarcie, gdzie w kolejnych edycjach turnieju główną nagrodą był właśnie ten samochód. Czy nadal je posiada? Tego nie wiemy.